Estranxeiro ou inmigrante?

 Fonte Imaxe: marca.com
Rodríguez Filgueiras, Eila – S3B3
Cando pensamos nunha persoa de fóra clasificamos a estas persoas polo seu diñeiro e clase inconscientemente. Se falamos dun británico, un francés ou un estadounidense por exemplo, o termo que utilizamos é “estranxeiro”. Sen embargo se falamos dun senegalés, dun venezolano ou dun nixeriano, o termo cambia a “inmigrante”.
No dicionario da Real Academia Galega, estranxeiro significa: 1.(Persoa) Que é doutro país 2. Toda nación que non é a propia Na mesma fonte, un emigrante/inmigrante é simplemente “unha persoa que emigra”. Unha persoa que emigra dende Alemaña non é un inmigrante no país? Tecnicamente si, pero para a sociedade unha persoa que vén dende un país rico é un estranxeiro, e non un inmigrante. Os medios ocupáronse de atribuírlle connotacións negativas a esta verba. Para poñer algún exemplo temos unha noticia de El País  que fala da chegada de estranxeiros británicos e franceses. Tamén nesta liña temos no mesmo medio unha guía para que os estranxeiros compren casa en España (textualmente). Pero como era de esperar, con estranxeiros só se refire a aquelas persoas de fora do país que teñen cartos. No artigo explícase a experiencia cunha parella como exemplo. A parella é británica e só se menciona este colectivo en toda a noticia baixo o nome de estranxeiros.
En contraposición, na banda dos “inmigrantes” temos unha noticia que chama a atención xa non só polo tema concreto que tratamos, senón polo puntiagudo racismo que rasca na vista só lendo o titular e o subtítulo; “Libertad frente a seguridad. Los líderes políticos de la Unión Europea deben atreverse a acometer cambios fundamentales en el tratamiento de la inmigración musulmana”. Alimentan e inducen no lector e polo tanto na sociedade a falsa idea de que os musulmáns son sinónimo de inseguridade e terrorismo, posto que aluden aos ataques ocorridos en Bélxica e París. Obviamente, como xa se leu no titular, o termo baixo o que se acuñan todas estas persoas é “inmigrantes”. Xa fóra do racista da noticia, acaso os musulmáns non son “persoas doutro país” e polo tanto cumpren a definición de “estranxeiro”? Por que non son chamados por este nome?
A resposta é que existe un termo claramente negativo e outro positivo. As persoas sen recursos, sen diñeiro, que “molestan” no país porque son de países subdesenvolvidos son acuñados co termo cuxo carácter pexorativo labraron os medios de comunicación. Inmigrante.
As persoas con diñeiro, que “veñen aportar algo”, procedentes de países ricos e países “amigos” do primeiro mundo e que se supón que non veñen a “dar problemas” son benvidos e nomeados baixo a xentil verba “estranxeiro”, cuxa boa fama tamén se encargaron os medios de cultivar.
Real Academia Española. Significado de emigrar; “Dicho de una persona: Abandonar la residencia habitual en busca de mejores medios de vida”. Un holandés que emigra a Alemaña a buscar traballo e mellores condicións de vida non é un inmigrante no país? Se cumpre a definición, por que non é nomeado así? Sen embargo un marroquí que emigra a Alemaña polos mesmos motivos que o holandés, por que el si é tratado de inmigrante e non de estranxeiro?
Por que non chamamos a Cristiano Ronaldo inmigrante? Ou a Eto’o ou a calquera futbolista doutro país, e incluso de países dos que as outras persoas que veñen son nomeadas publicamente inmigrantes? Messi é arxentino. Falcao é colombiano. Marcelo é brasileiro. James Rodríguez tamén é colombiano. O resto das persoas que veñen de Arxentina, Colombia ou Brasil son inmigrantes. Pero eles son estranxeiros. Xa o di esta noticia do diario As; “La Liga tiene un 37’4% de jugadores extranjeros”. Extranjeros. Enfadaríanse eses xogadores se o titular fose “La Liga tiene un 37’4% de jugadores inmigrantes”? Probablemente si, pero sen razón, porque eles viñeron a España e Europa co propósito de buscar unha vida mellor, e polo tanto cumpren coa definición. Messi, Falcao, Marcelo e James Rodríguez son inmigrantes. Van a tratalos con termos “positivos” e mellor que a outros inmigrantes polo feito de ter diñeiro e ser famosos? A triste resposta é si.
Deixo no aire a resposta a este problema, para que cada un indague e pense sobre a ética e a moral da sociedade que permite e perpetúa este tema, así como de quen é a culpa de que isto se sementase nas mentes desta maneira. Aporto e cito un magnífico artigo de opinión de Alex Grijelmo  sobre este tema. E como reflexión final digo que un colombiano tamén é un estranxeiro, e un alemán tamén é un inmigrante.

Referencias:

GRIJELMO, Alex. “La palabra inmigrante se hereda”. ElPais. 24.11.2013. <http://elpais.com/elpais/2013/11/22/opinion/1385137645_762712.html&gt; [Consulta: 21 abril 2016]

RUBIO, Quique. “La Liga tiene un 37,4% de jugadores extranjeros”. As. 18.04.2013. <http://futbol.as.com/futbol/2013/04/18/internacional/1366253173_842692.html&gt;. [Consulta: 21 abril 2016]

DE LA VEGA, Inmaculada. “Guía para que el extranjero compre casa en España”. ElPais. 01.10.2015. <http://economia.elpais.com/economia/2015/10/01/vivienda/1443708632_457340.html&gt;. [Consulta: 21 abril 2016]

HIRSI ALI, Ayaan. “Atentado en Bruselas: libetad frente a seguridad”. ElPais. 10.04.2016. <http://internacional.elpais.com/internacional/2016/04/06/actualidad/1459953067_854029.html&gt; [Consulta: 21 abril 2016]

DELGADO, Cristina. “Así son los turistas que llevan a España a batir el récord de llegadas”. ElPais. 29.01.2016.  <http://economia.elpais.com/economia/2016/01/29/actualidad/1454062015_713379.html&gt; [Consulta: 21 abril 2016]

 

Revisión do editor: 13:00

Revisión do coordinador: 13:28

Hora de publicación:15:21

Advertisements

8 comentarios en “Estranxeiro ou inmigrante?

  1. García Vegas, Cintia [S2D2]

    Que punto de vista tan interesante, Eila! A verdade e que nunca me parara a pensar nesa diferencia entre as denominacións que se usan segundo veñas dun país ou doutro, pero agora que o dis, sí que é certo que se tende a utilizar a palabra “inmigrante” cun ton despectivo, atemorizante, mentres que o termo “estranxeiro” sempre conleva algo bo. A propósito disto, atopei estas noticia que reflicten moi ben a túa denuncia: http://www.lavozdegalicia.es/noticia/vigo/redondela/2016/04/05/condenado-inmigrante-desvalijar-casa-redondela/0003_201604V5C9995.htm
    http://cadenaser.com/emisora/2016/04/11/radio_murcia/1460374002_671384.html
    http://www.elmundo.es/economia/2016/04/21/5718c4bce5fdea804f8b4662.html

    Quero dicir, tamén, que polo que levo vendo dende que comezamos co proxecto do Observatorio, as denominacións que se empregan para designar a determinados sectores da sociedade e a colectivización que se fai dos grupos de atención primaria, son dous dos problemas que máis se denuncia. No meu caso, estudando o tratamento da pobreza e precariedade nos medios, atopámonos con que sempre se considera as persoas nesta situación como un colectivo homéxeno, e no caso de que algún deles cometa un erro, o resto son criminalizados por iso, aínda que non teñan ningún tipo de relación co feito. Tamén acontece que se trata as persoas en risco de exclusión ou pobreza sen ningún tipo de respeto, dando a entender que son perigosos e que todo o que acontece é pola súa culpa, tal e como dis ti que pasa co uso do termo inmigrante.
    Eu creo que o problema reside, principalmente, nos termos empregados, e é unha látima que tratándose dun problema de utilización da linguaxe, non sexamos capaces de rematar con el.

    Revisión da coordinadora: 22/04/2016 ás 19:16
    Revisión do editor: 24/04/2016 ás 1:17

    Gústame

    1. Grazas polo comentario, Cintia!
      A verdade é que é un punto de vista pouco estudado. A min deume a idea un rapaz que entrevistamos para este proxecto, que inmigrou dende Nixeria e decatouse desta disparidade de uso de dous termos case sinónimos.
      Unha das cousas que tamén descubrimos nós, como o teu grupo, foi ese trato homoxéneo como ti dis dun colectivo criminalizado. Supoño que teríades visto moitos exemplos no voso traballo coas persoas en risco de exclusión ou pobreza, igual que nós co trato dos medios aos inmigrantes. O tema do respeto tamén se fai notar no noso caso posto que como se criminaliza a todo o colectivo, tamén moitas veces se trata con menor respeto.
      É un problema social grave, que como ti dis radica nos termos empregados. Penso que está na nosa man, na dos futuros xornalistas, cambiar estos prexuízos para erradicar o problema.

      Revisión do editor: 14:00

      Revisión do coordinador: 14:26

      Hora de publicación:17:22

      Gústame

  2. Costoya, David (S1C1)

    Eila, norabola polo artigo!

    A verdade e que nunca me plantexei a dualidade da realidade de estranxeiro / inmigrante segundo a perspectiva coa que se mire.
    Coma sempre, e desgraciadamente, o poder económico infúe na maneira de percibir as realidades.
    Está claro que o poder adquisitivo define se eres inmigrante de primeria clase (como o caso de Cristiano Ronaldo ao definilo coma estranxeiro) e inmigrante de segunda clase (coma o caso de moitas persoas que non gozan da fortuna do xogador portugués).

    Ainda que existe un pequeno matiz diferenciador para estas dúas palabras que designan a un foráneo:
    Todo inmigrante é estranxeiro pero non todo o extranxeiro é inmigrante, posto que o inmigrante vai a outro pais co principal motivo de fixar a súa residencia e un estranxeiro pode visitar outro pais por diversas razóns (turismo, traballo etc), da cal, fixar a súa residencia non é a principal.

    E de novo, noraboa pola interesante reflexión!

    Revision GBO: 22/04/2016 22:27

    Gústame

    1. Moitas grazas por ese pequeno apunte técnico!
      Nos casos que puxen dos deportistas, todos eles son persoas que viñeron a Europa/España buscando unha mellora da súa situación de vida, e polo tanto son inmigrantes coma calquera outra persoa sudamericana.
      É certo como ti dis, e como dixen eu tamén, que se trata ás persoas diferente segundo a capacidade adquisitiva que teñan. Pero por desgraza este é un problema que o xornalismo non pode amañar totalmente co seu poder. É un problema de educación a nivel mundial, establecido por parámetros capitalistas. Escapa do xornalístico e chega ao político-económico. Os problemas deste sector teñen unha moi difícil (por non dicir imposible) solución. Non chega con educar novos xornalistas que utilicen os termos sen racismos nin discriminación, aínda que obviamente poden axudar moito. Quen cambia estos parámetros son os xefes do poder xornalístico; os gobernos.

      Revisión do editor: 14:17

      Revisión do coordinador: 14:55

      Hora de publicación:17:53

      Liked by 1 person

  3. Rodríguez Vicente, María – S3C1

    Encantoume a túa publicación Eila. Abriume os ollos. Teño que recoñecer que nunca o vira deste xeito. Non hai moito no que profundizar, pois non se trata doutra cousa que de xenofobia. Puro desprecio a toda esa xente que vén de afora en busca do “noso traballo”, das “nosas vivendas”, do “noso espazo”. Moi egoísta, non fai falla nin dicilo. Tendemos a pensar que a xente procedente dos países que ti dis como Alemaña ou Estados Unidos vai aportar algo positivo para nós. Isto é unha equivocación moi grave que non debemos cometer. Gustaríame aportar algúns exemplos para amosar como os medios de comunicación teñen moito que ver nisto.

    http://cnnespanol.cnn.com/2016/04/22/rescatan-a-49-inmigrantes-centroamericanos-secuestrados-en-mexico/#0
    Nesta noticia, o titular “Rescatan a 49 inmigrantes centroamericanos secuestrados en México” deixa moito que desexar. Por que non “rescatan a 49 persoas secuestradas en México” ou “Rescatan a 49 estranxeiros secuestrados en México”? Resulta ata triste.

    http://eldia.es/sur/2016-04-22/5-restos-extranjeros-reposaran-lugar-origen.htm
    Nesta outra noticia utilízase o termo “estranxeiros”, pois refírese a persoas de Italia e Finlandia.

    http://www.20minutos.es/noticia/2726760/0/inmigrantes-pierden-vida-mediterraneo/

    É unha realidade que debemos cambiar, pois a situación económica ou a procedencia das persoas non deben condicionar a nosa forma de referirnos a eles.

    un saúdo!

    Gústame

    1. Grazas polo comentario e as achegas coas noticias!
      É ben certo que a raíz deste problema é a xenofobia e a imaxe que temos das persoas de países subdesenvoltos. Que veñen a “quitar o noso traballo” ou as nosas vivendas. Pero ninguén se queixou de que Cristiano Ronaldo lle quitase o posto de traballo a un futbolista español, porque neste caso é unha “inmigración ben vista”. Temos a falsa idea de que as persoas con diñeiro non son delincuentes, e que os pobres teñen máis probabilidades de ser malas persoas. Sen embargo temos delincuentes moi ricos, como a grande parte dos políticos do Partido Popular, ou o rei de España, que cometeron delitos fiscais moi graves.

      É todo cuestión de perspectiva e prexuízos, estigmas marcados polos educadores da sociedade; os xornalistas, guiados pola man desa maioría rica (moitas veces delincuente) que lle interesa manter a boa imaxe sobre o seu colectivo, e a mala sobre os outros.

      Revisión do editor: 10:49

      Revisión do coordinador: 11:18

      Hora de publicación:12:25

      Gústame

  4. Alexandre Fernández Peón – S2C2

    En primeiro lugar, gustaríame darche as grazas por este post, xa que ofrece unha visión refrescante e atrevida sobre o tema. Veño de comentar a publicación doutro compañeiro (https://observatoriodecomunicacion.wordpress.com/2016/04/20/a-venta-do-corpo-non-escollido/), Adrián Álvarez, que trataba o mesmo que estás a expor ti aquí, se ben de forma máis lixeira e con outros tintes (xa que no seu caso se estaba a referir a unha equivocación de termos e non á estigmatización de palabras que se poderían utilizar de forma indistinta en diversas situacións). Isto levoume a reflexionar sobre o mal uso que fai o xornalismo actual da ferramenta na que máis se apoia, a lingua. Así pois, vexo que, grazas ás ideas expostas neste post, podo concluír que é necesario esixirlle á figura do xornalista un maior grao de rigor lingüístico, sobre todo nas informacións que atinxen a grupos sociais prioritarios e que posúen, polas súas características, máis posibilidades de ser asoballados tamén polas palabras. Se, pola contra, non hai unha mellora substancial neste aspecto, veremos como todo o gremio se afunde (aínda máis) no descrédito.
    Para rematar, gustaríame adxuntar o link dun artigo de opinión que apareceu no xornal de ámbito estatal El País, no que se expón a mesma problemática que neste post: http://elpais.com/elpais/2013/11/22/opinion/1385137645_762712.html
    Un saúdo e aproveito para agradecer doutra volta a publicación!

    Gústame

    1. Agradezo a túa achega e que centres a túa reflexión na labor dos xornalistas, posto que é o epicentro da extensión do problema.
      Considero, coma ti, que se debería labrar moito máis a educación lingüística dos xornalistas, e facerlles ver a realidade e a existencia destes problemas. Deberíamos darnos conta do verdadeiro poder das palabras, de como a utilización dunha ou doutra pode cambiar o punto de vista da sociedade sobre un colectivo enteiro. Hai moitos termos que aparentemente son inofensivos, pero en realidade poden facer moito dano. Para saber isto hai que falar e preguntarlle ás persoas as que nomeamos baixo estas palabras. Por exemplo, eu non me tería fixado neste tema que expoño no artigo se non mo tivese dito un rapaz nixeriano que entrevistamos para esta materia. Falando coa xente é como se atopan os problemas.
      Grazas de novo polo teu aporte e punto de vista!

      Revisión do editor: 11:05

      Revisión do coordinador: 11:30

      Hora de publicación:12:35

      Gústame

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s