Os desafiuzamentos nos medios de comunicación

Os desafiuzamentos son un problema latente na sociedade actual. Os medios de comunicación fanse eco deste asunto e case cada día hai unha noticia dalgún caso dunha familia desafiuzada nos xornais. Hai moitos casos semellantes, pero os medios só elixen os máis salientables ou os que maior alcance teñen.

Á hora de ler as noticias sobre este tema chama a atención como algunhas son máis extensas ca outras. Segundo o grao de interese que poida ter para a xente os medios deciden se o caso se pode cubrir cunha soa peza ou pola contra sería necesario cubrir todo o proceso e polo tanto facer varias noticias sobre el. Este é o caso da parella viguesa que está a punto de volver ter un fillo e tamén de ser desafiuzada. É sinxelo atopalos nos medios e son estes os que transmiten o desesperada que é a situación que esta parella está a vivir. Os xornais mostran aos afectados como as verdadeiras vítimas e aos bancos e demais institucións como as causantes deste problema.

Porén, outros casos menos relevantes aparecen en noticias máis curtas que soen resumir as causas do desafiuzamento nunha liña ou que nin sequera aparecen. Ademais, dan por rematado o tema con só tres parágrafos nos que apenas explican brevemente o sucedido. Sen ir máis lonxe, en La Voz de Galicia topamos un caso no que é necesario deducir a partir do texto cales son as causas, xa que non chega a explicalas senón que só conta a sentencia da xuíza. E isto non é suficiente para entender a situación.

Tamén é un problema social o suicidio a causa da situación que viven os desafiuzados. Soe aparecer moito na prensa e con isto volven a contar o caso da persoa que chegou ao punto de pensar que esa era a única solución posible. Tamén sofren o problema da cobertura que se lle dá. Desgraciadamente hai moitos casos, pero só uns poucos saen nas noticias. Ao igual que antes, a estas persoas móstranas como as vítimas dunha situación que podería ter remedio.

Os medios mostran casos nos que os afectados son moi distintos entre si: persoas maiores con problemas de saúde, parellas novas, mulleres vítimas de violencia de xénero…  Estes casos son os que máis chaman a atención e por iso “merecen” estar nas noticias. Ou isto é o que parece que pensan os medios e polo tanto deixan apartados outros casos que non son tan salientables.

Un caso tratado nos medios que é bastante peculiar é o dunha muller que despois de pagar a súa hipoteca durante 6 anos se viu obrigada a deixar de pagala. A resolución xudicial considerou que as cláusulas eran abusivas pero aínda así viron o desafiuzamento como a mellor opción  para que así a afectada puidese facer fronte mellor ao pago da hipoteca. Neste caso o medio ponse do lado da afectada e mostra a peculiaridade do asunto ao apuntar ao banco como o culpable da situación.

Os medios e a política

Os medios tamén tratan os aspectos políticos relacionados con este tema. Un exemplo é a denuncia da falta de vivendas públicas baleiras onde os desafiuzados poidan vivir. Isto ocorre tanto en Galicia como a nivel nacional. Son moitos os concellos que teñen que recorrer a pagarlles un hotel, pensión ou hostal ás persoas afectadas mentres non lles topan un lugar no que poidan vivir. Esta é unha das principais queixas por parte das asociacións de afectados como Stop Desahucios.

Dentro deste ámbito, fai uns días coñeceuse que Ada Colau, alcaldesa de Barcelona, privatizou o servizo de realoxamento de afectados por emerxencias. Isto aféctalles aos desafiuzados, xa que grazas a este servizo podían volver a ter un lugar no que durmir. Pois ben, en Barcelona este servizo pasou a mans dunha axencia de viaxes chamada Snow Travel, que será a encargada de atopar vivendas para desafiuzados, vítimas de incendios ou refuxiados, entre outros .

Por outra banda, os xornais non dubidan en denunciar a situación que se vivía o ano pasado en Vigo e que o alcalde desmentía. Abel Caballero dicía que en Vigo non había desafiuzamentos. Isto non é o que pensaban os afectados pola situación. Pedían unha reunión con el, xa que o acusan de mentir. Ademais, pedían que se destinasen as vivendas públicas a aluguer social, o que suporía para eles unha gran axuda.

O caso de Vigo é un entre moitos. En numerosas cidades están loitando para que se lles permita acceder a pisos que se atopan baleiros. Pero moitos gobernos prefiren intentar vendelos e sacar así máis beneficio.

Outro aspecto dos desafiuzamentos é a violencia coa que ten que actuar a policía para poder levalos a cabo. Na maioría dos casos os medios póñense de parte dos afectados e mostran como os policías se enfrontan violentamente á xente que intenta impedir o desaloxo. Sábese que a policía ten que realizar o seu traballo, pero non ten por que facelo de xeito tan violento.

En xeral, os xornais tratan o tema dende o punto de vista dos afectados e fan un bo tratamento do asunto aínda que deberían darlles a mesma importancia a todos os casos e non facer unha cobertura total só dos máis importantes ou máis salientables.

Advertisements

17 comentarios en “Os desafiuzamentos nos medios de comunicación

  1. Boas Nerea. Como dis na túa análise, os desafiuzamentos son un tema bastante tratado nos medios, sempre desde a perspectiva dos afectados. Coincido contigo en que, habitualmente, fan un bo tratamento, e podo chegar a entender que non se poden cubrir todas as noticias do mesmo xeito, pero si que penso que houbo un “boom” dunha tempada cara aquí…ou é que antes do 2012 non existían estas prácticas?
    E, aínda que penso que estamos mellorando neste ámbito e que a xente, pouco a pouco, vai estando máis concienciada sobre esta problemática, sórprendeme ler cousas como esta http://www.laopinioncoruna.es/economia/2017/03/04/galicia-registra-cuatro-desahucios-dia/1158300.html
    Vós, que estades traballando sobre o terreo, cal credes que é o principal obstáculo ao que se enfrontan os desafiuzados na nosa sociedade?

    Gústame

    1. Moi ba pregunta, Eva! Un dos maiores obstáculos aos que se enfrontas son as solucións habitacionais, é dicir, as posibilidades que teñen para ter un lugar onde vivir logo de ser desafiuzados. É un problema inmediato, xa que tan pronto son desaloxados deben atopar un teito onde durmir para esa noite. A plataforma Stop Desahucios axúdalles con isto e insta ás organizacións gubernamentais, como por exemplo a Xunta de Galicia, a que lles den solucións o máis rápido posible. Se estás interesada nisto podes ler o post da miña compañeira Paula Castiñeira no que fala sobre isto (https://observatoriodecomunicacion.wordpress.com/2017/03/20/que-ocorre-despois-dun-desafiuzamento-as-alternativas-habitacionais-e-os-problemas-que-acarrexan/ ).

      Gústame

      1. Pois, como ti dis, moitas quedan no papel. Noutros casos non, pero o que se consegue non chega, nin de lonxe, ao que de verdade se necesita. Cando se consegue que a Xunta de Galicia lle dé unha solución habitacional a un desafiuzado moitas veces soen ser casas nas que é moi difícil vivir debido ás súas condicións. Algunhas delas non teñen un quentador de auga suficiente para poder ducharse, non teñen luz ou son dun tamaño bastante reducido
        Espero que pouco a pouco vaia habendo cambios en este tema e os afectados poidan acceder a unha vivenda digna.

        Gústame

  2. Unha boa análise, Nerea. A problemática dos desafuizamentos xa leva presente na sociedade dende hai moito tempo, mais como ben dis, parece que non todos os casos “merecen” facerse públicos e ocupar as páxinas dos xornais. Ainda que cabe resaltar que cando aparecen este tipo de noticias os medios posiciónanse no bando dos afectados, pensas que os medios de comunicación son sensacionalistas de cara ao tratamento deste tipo de informacións? Como valorar que caso é peor? Dende o meu punto de vista, tódolos desafiuzamentos contan cunha gran gravidade social.

    Por outra banda, adxunto un enlace que me resultou moi interesante, sobre como os relatos mediáticos responden ao posicionamento ideolóxico dos medios http://revistas.ucm.es/index.php/CIYC/article/viewFile/43915/41513

    Os poderes políticos amosan unha maior predisposición a tomar medidas cando un tema é abordado polos medios de comunicación, e máis todavía cando a opinión pública ao respecto é homoxénea. O tema “desafiuzamentos” na axenda mediática foi constante durante a peor época, mais o problema non está nin moito menos solucionado. Polo tanto, pensas que se tódolos casos saísen na prensa faríaselle unha maior presión aos políticos provocando cambios ou estes continuaría coa tónica habitual?

    Gústame

    1. Pois si, creo que os medios de comunicación son sensacionalistas con este tema aínda que pode que non tanto como con outros. Diso falo no post que publiquei onte, aquí che deixo o enlace. (https://observatoriodecomunicacion.wordpress.com/2017/03/27/como-se-trata-a-stop-desahucios-nos-medios-de-comunicacion/ ). Os membros do noso Círculo din que nunca terminan de estar contentos coa interpretacón que se fai sobre o tema, xa que os xornalistas só buscan que a noticia teña unha imaxe impactante ou algo que a faga máis interesante.
      Con respecto á última pregunta que me fas creo que se se publicasen todos os casos a poboación estaría máis concienciada da realidade dos desafiuzamentos. Deste xeito a xente tería unha opinión máis formada sobre o asunto e así llo transmitirían aos políticos, facendo que ante tanta presión da poboación tomasen máis medidas ao respecto.

      Gústame

      1. Tras ler o teu post, que trata específicamente sobre os medios, asómbrame e resúltame decepcionante a anécdota de que ás veces os propios xornalistas lles pidan aos activistas que canten ou levantes carteis para grabalos ou sacar fotos, e así ter ese elemento chamativo na noticia. Seméllaseme unha falta de respeto cara esta situación por parte dos que deberían ser profesionais da información.

        Por outra banda, falando agora dos corpos de seguridade, é un debate complexo concretar como deben empregar a súa forza á hora de realizar o desafiuzamento. Na prensa atopamos casos de violencia por parte dos afectados http://www.lavozdegalicia.es/noticia/pontevedra/2015/08/19/penas-carcel-violento-desahucio-pleno-casco-urbano/0003_201508P19C5991.htm pero apenas se atopan informacións sobre o caso contrario. Pensas que é algo que a prensa ignora, aínda que todos sepamos que existe esta violencia policial na realidade? Deberían ter menos impunidade as agresións por parte dos corpos de seguridade ou como teñen que levar o desafiuzamento a cabo se lles permite un pouco máis?

        Gústame

      2. Como ti dis é algo decepcionante que os activistas teñan que finxir para que o caso saia nos medios de comunicación. E moitas veces resulta patética esta petición, xa que pode que só haxa tres ou catro persoas protestando polo desafiuzamento.
        Con respecto á violencia policial que comentas, é certo que non soe saír nos medios. Soen mostrar as escenas nas que os afectados se poñen violentos ou publicar noticias nas que din que as plataformas de axuda aos afectados denuncian estas prácticas policiais (http://www.huffingtonpost.es/2017/02/16/desahucio-parla-agresion_n_14792838.html ). Pero non denuncian eles mesmos a situación, senón que o fan a través de declaracións e denucnias doutras persoas.
        É difícil atopar noticias nas que sexan os propios medios os que denuncian a violencia policial. Atopei algúns exemplos, pero chama a atención que é necesario recorrer a medios máis secundarios para atopar estas noticias.
        https://www.diagonalperiodico.net/global/25664-violencia-policial-otro-desahucio-madrid.html
        https://www.cuartopoder.es/multimedia/2014/06/27/violencia-policial-en-el-desalojo-de-una-familia-con-tres-menores/2220
        Creo que os medios principais non queren inmiscuirse tanto no problema e polo tanto tratano dende unha posición apartada. Ademais, creo que evitan dicir cousas que poden afectar á imaxe da Policía a pesar de que todo o mundo sabe o que ocorre.
        Con respecto á impunidade das agresións por parte do corpos de seguridade, creo que se esquivan en que é o seu traballo e é o que deben facer para levalo a cabo. Se é necesario empregar a violencia fano e non teñen grandes repercusións. Salvo algunha excepción na que abusan do seu poder e acaban por recibir a xustiza que merecen nese caso.

        Gústame

  3. Como ti dices, os medios evitar xulgar as actuacións violentas por parte dos corpos de seguridade, publicando de cando en vez algunhas noticias acerca do abuso de poder que denuncian terceiras persoas. Os medios seguen xogando nun mundo de intereses.

    Moitas grazas por tódalas aportacións, por último quería preguntarche cal vai ser a acción que vai a desenvolver o teu grupo para tentar darlle visibilidade a esta problemática. Un saúdo!

    Gústame

    1. Pois a acción que levará a cabo o noso grupo será un reparto de panfletos ou “flayers” na rúa do Obelisco, en A Coruña o próximo venres. Nos panfletos incluiremos algúns puntos importantes do noso tema, como as titulizacións e as solucións habitacionais, que son as caras máis descoñecidas deste tema. Deste xeito pretendemos visibilizar certos aspectos máis ocultos sobre os desafiuzamentos e facer que a poboación coruñesa estea mellor informada.

      Gústame

  4. Paréceme unha boa análise a que fas no teu post Nerea, xa que nunca me decatará da diferencia que hai entre as noticias que saen sobre os desafiuzamentos e moito menos me preguntará as razóns polas cales algunhas teñen un tratamento diferente ao resto. Por exemplo o caso de Aurelia Rey, este desafiuzamento xerou unha gran revolta mediática e ofreceuse unha información exhaustiva e ampla sobre toda a historia, ate que finalmente a anciá coruñesa de oitenta anos conseguiu finalmente unha nova vivenda: http://www.laopinioncoruna.es/coruna/2013/05/03/aurelia-rey-piso/718054.html A acción dos medios é vital para intentar mellorar lixeiramente a situación, dar voz a todas estas persoas forma parte do noso traballo. Poren moitas veces cuestiónome si os medios realmente publican esta situación cun fin social e ético ou pola contra económico, é dicir ao fin e acabo tratase de empresas privadas que buscan obter unha retribución económica, é son conscientes de que todas estas noticias venden, polo que non sei as razóns reais do seu traballo. No voso traballo con Stop Deshaucios, cal é a opinión que garda esta organización dos medios de comunicación, é dicir mostran que verdadeiramente realizan esa labor social e están dispostos a colaborar coa organización sempre ou pola contra hai ocasións nas que os medios non son tan participativos e colaborativos como deberían ser? Indiferentemente dos intereses que os move, a realidade e que na maior parte dos casos exercen un rol de perro guardían ante as accións dos políticos, quen sempre semellan estar ao servizo dos seus cidadáns pero isto na maior parte dos casos non é así, como sucede co alcalde de Vigo que como amosas no teu post estivo claramente mentindo sobre a realidade, ou na cidade da Coruña onde se esixe unha maior participación por parte do concello: http://www.lavozdegalicia.es/noticia/coruna/coruna/2017/02/24/politica-social-ayuntamiento-reduce-numero-desahucios/0003_201702H24C2991.htm Dende as vosas reunións co círculo que conclusións sacaches de todo isto?

    Gústame

    1. Moi boas preguntas, Lara.
      Pois, como mostro no meu segundo post (https://observatoriodecomunicacion.wordpress.com/2017/03/27/como-se-trata-a-stop-desahucios-nos-medios-de-comunicacion/?frame-nonce=df914ee51a ) os activistas da plataforma nunca chegan a estar de acordo co que se publica nos medios sobre eles. Moitas veces os xornalistas ou fotógrafos dos xornais chegan ás movilizacións da plataforma e pídenlles que posen coas pancartas ou que canten as cancións de protesta. Isto podería entenderse, pero moitas destas veces son máis os xornalistas presentes ca os activistas de Stop Desahucios e todo isto resultalles violento.
      Dende as reunións co Círculo decubrimos que os medios só publican os casos que pode chamar máis a atención ou os que máis repercusión teñen na poboación. En moitos casos as noticias resumense en 3 ou 4 parágrafos curtos nos que explican brevemente o caso e nin sequera explican as causas ou certos aspectos que pode que sexan menos relevantes ca outros. Por todo isto, dende o Círculo creen que os xornalistas que nos estamos formando debemos coñecer como é a verdadeira situación e cambiar estas prácticas no futuro.

      Liked by 1 person

      1. Totalmente de acordo Nerea, é necesario que os xornalistas cambiemos as nosas formas de traballar, que deixemos de buscar as noticias máis sensacionalistas, que malia a que son as que máis venden, debemos ser éticos e traballar con todas do mesmo xeito. Por esta mesma razón a labor que facemos dende o observatorio: dar voz a estes colectivos que non a teñen e tratar a información dun xeito diferente e máis equitativo, é mais que obrigatorio. Moitas veces os medios so buscan esa foto, noticia ou vídeo que se faga viral e que conte co maior número de comentarios e interaccións posibles. O pasado venres , no programa de Ana Rosa evitouse un desafiuzamento en directo. Este programa de tres horas de duración mantivo a todo o mundo pegado a televisión e en vilo durante o tempo da súa emisión, como si dun reality show se tratase. Afortunadamente, este caso quedou nun susto, paralizando o desafiuzamento e conseguíndolle aos protagonistas máis tempo. Pero que acontece cos casos que os medios non cobren? A situación remataría nunha desgraza? A labor dos medios como vemos é vital, pero se o caso fose diferente, se non tivese como protagonista a unha anciá enferma de 83 anos, os medios ofrecerían a mesma cobertura mediática? http://www.telecinco.es/elprogramadeanarosa/Ana-Rosa-desahucio-tranquiliza-suicidarse-Francisca-Fabian-desalojo_0_2362500204.html

        Gústame

      2. Pois lamentablemente, Lara, non tería a mesma cobertura mediática un caso dunha muller maior enferma que doutra persoa.
        Tamén hai que ter en conta que deste caso os medios sabían con anterioridade e polo tanto tiveron tempo a movilizarse ata o lugar para cubrir o feito. De todos xeitos, non estou dacordo en que retransmitisen todo a situación vivida o venres, porque pode que noutro caso a presencia das cámaras non axudase nada.
        Aínda así, o labor de Ana Rosa tranquilizando á señora foi moi bo e consegiu o que se propoñía evitando unha desgraza.
        Con respecto a outros casos, pode que os medios non sepan deles ata o momento no que ocorre unha desgraza e entón cobren a posteriori o suceso.
        En conclusión, pode que a cobertura dos medios axude en algúns casos para atopar solucións para os afectados máis rapidamente, xa que a poboación ve esta situación e denunciaa reiteradamente ata que as institucións gubernamentais fan algo para solucionalo.
        Adxúntoche un exemplo disto. (http://www.lavozdegalicia.es/noticia/economia/2017/02/16/pan-debajo-brazo-familia-desahuciada-vigo/0003_201702G16P31991.htm ). Esta familia estaba en situación de desafiuzamento e a raíz de protestar na praza do concello e que os medios fixeran unha cobertura maior sobre o asunto a Xunta ofreceulles rapidamente unha solución.

        Gústame

  5. Coincido completamente contigo Nerea, os medios axudan en moitas ocasións a cambiar e mellorar a situación dos seus protagonistas, ao fin a cabo coa súa labor, interesada ou desinteresada conseguen cambiar e mellorar unha realidade, pero como comentabamos anteriormente todos os casos deberían ser tratados do mesmo xeito e poder ser así equitativos e xustos. Na vosa colaboración con Stop Deshaucios, quen semellan ter unha posición moi crítica cos medios, como consideras ti que poderíamos facer e mellorar o noso traballo como eles esixen?

    Gústame

    1. Moitas gracias polo teu interese, Lara.
      Dende Stop Desahucios dixéronnos que a mellor maneira mellorar o noso traballo en temas como estes é coñecendo o tema dende preto e interesandose por documentarse ben sobre o tema. Non quedarse só na superficie do caso, senón tratalo chegando ao fondo do asunto.
      Isto moitas veces non ocorre xa sexa pola inmediatez á que están sometidos os medios de comunicación ou por outras causas.
      Eu estou dacordo con eles. Creo que deberíamos profundizar máis e non cubrir superficialmente as noticias sobre estes casos. Pero todo isto sen chegar a cruzar a iña que nos levaría ao sensacionalismo.

      Gústame

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s