Glosario conceptual e temático

CONCEPTOS XERAIS


Comunicación: dende un punto de vista etimolóxico, comunicación é “acción conxunta en – ou para o – común”. Dende a perspectiva académica, pode definirse como un sistema que articula e (se) desenvolve (entre) as relacións humanas, a organización social (e os discursos que esta produce) e os marcos normativos e explicativos que fundamentan e sancionan a vida social e política dos seres humanos. Na “Comunicación Interpersoal” – a máis básica -, “Comunicación” expresa unha forma de relación orientada a definir os roles e o dispositivo de entendemento para que sexa posible a “interacción”. Na “Comunicación Comunitaria”, “Comunicación” é a forma de intercambio que se produce nos lugares de encontro social para autoafirmar a pertenza, identidade e diferenzas. [Páx. 1] 

Comunicador:  O comunicador (o xornalista) desprega o operativo simbólico, actúa no seu mantemento e é axente ou catalizador na transformación social que se produce no seo da comunidade. A comprensión da natureza da transformación social nunha comunidade é unha das ferramentas que deben utilizar os comunicadores. A función distes comunicadores na organización orixínase na comprensión da comunidade como un organismo social que sofre mudas, como as sofren os individuos membros desa comunidade, no seu desenvolvemento como seres humanos.  Nese sentido a comunicación infire na transmisión dos símbolos e nas mudas nas mensaxes que conteñen eses símbolos, para urxir na mellora comunitaria. A comunidade, como sistema cultural, non posúe unha harmonía organizativa; no seu seo hai faccións. Neste sentido, o labor do comunicador pasa por crear condicións de diálogo entre esas faccións.

CAMPOS E TENDENCIAS

Mediacións. As Mediacións, u formas de uso e apropiación de bens culturais producidos dende as clases dominantes polos sectores subalternos e nos que se produce unha resignificación que as audiencias (receptores) fan da cultura hexemónica ao subverter o sentido orixinal, de forma que sexa útil aos grupos subalternos. Segundo Martín-Barbero, autor da Teoría das Mediacións, as mediacións son instrumentos de reconciliación das clases e de reabsorción das diferenzas sociais e prodúcense “entre a xente e os medios”. Son, pois, espazos onde se negocia o éxito ou o fracaso dos medios de comunicación como innovación técnica. [Páx. 2 e 3]

Educomunicación: dinámica ambivalente entre a comunicación, a comunidade e a educación. Unha oportunidade para recompoñer un itinerario común entre os ámbitos comunicativo e educativo, e tamén comunitario (Comunicación Comunitaria) ao se circunscribir a un entorno e fomentar a elaboración de discursos compartidos pola comunidade. A alfabetización ou educación mediática (media literacy) é a aplicación educomunicativa máis coñecida, pero tan só aprende o uso das tecnoloxías e dos medios, non busca a transformación do sistema mediático. Cuestiona, pero non mobiliza. Por isto, hai quen avoga por outros termos: comunicación/educación (Huergo). O propio Huergo, define a comunicación/educación como: “campo de articulacións, en principio, dos procesos e prácticas sociais de formación de suxeitos e subxectividades, cos procesos e prácticas sociais de produción de sentidos e significacións. Tamén onde se articulan equipamentos e dispositivos tecnolóxicos e culturais en xeral cos disposicións subxectivas e entre as interpelacións (como suxeitos textuais) e coñecementos e identificacións subxectivas” (Huergo, 2001). Este termo fundaméntase en que a humanidade evoluciona dende e co diálogo, coa rexeneración de significados. [Páx. 3]


Ecoloxía da Comunicación: liñamento científico xurdido na Europa dos anos oitenta que pode entenderse como primeiro paso cara a unha estratexia construtiva coa que aumentar a calidade de vida dos seres humanos. Pretende averiguar ata que punto poden crearse, a través da comunicación, comunidades onde o ser humano se sinta agusto. Trata, no seu sentido máis humanista, as consecuencias que se derivan das intervencións tecnolóxicas (técnicas) da comunicación para os seres humanos, a sociedade, a cultura e a comunicación. Eurich, e pouco despois, Mattler von Meibom falan da “conservación ou recreación dun mundo comunicacional intacto, axeitado á natureza humana, isto é, de espazos individuais de acción e experiencia, de redes interpersoais de contacto, e por ende, de comunicación” (1998). [Páx. 4 e 5]


COMUNICACIÓN INTERPERSOAL

Comunicación Interpersoal: modalidade comunicativa na que existe unha transacción continua de mensaxes na que interveñen persoas (dun individuo a outro – cara a cara -, dun individuo a unha colectividade, ou dunha colectividade a outra). É unha comunicación bidireccional na que se comparte un mesmo espazo e tempo. Nela é fundamental a empatía (aprecio polas actitudes e ideas do outro dende o seu punto de vista, captar o seu xeito de sentilas), a congruencia, e a aceptación incondicional (permite ao outro contactar cos seus sentimentos e expresalos sen temor a ser xulgados). (Rogers). A combinatoria dos tres permite a auto-revelación (nun ambiente non ameazante) pensada por Jourard. [Páx. 1]

Interacción: acción que se produce cando unha persoa ten a intención de transmitir información, busca que sexa compartida e consegue unha resposta por parte doutra persoa, un mutuo recoñecemento da posta en común. Se unicamente transmite, non se considera interacción, senón difusión (comunicación sen interacción). (Galindo). Para Kaplún, “a comunicación, ou é diálogo ou non é comunicación, senón tan só información ou difusión”. Ademais, considera que os medios de masa se apropian do termo “comunicación” confundíndoo con información.  [Páx 2]

Interaccionismo Simbólico:  Pódese definir como unha das correntes de pensamento microsociolóxica, relacionada coa antropoloxía e a psicoloxía social. Básease na comprensión da sociedade a través das das interaccións que os individuos crean, facendo estruturas simbólicas que outorgan sentido á realidade; estruturas sobre as que socialmente estaremos dacordo previamente. As interaccións simbólicas permiten ás persoas negociar, manipular e mudar ata certo punto a estrutura e a realidade. [Páx. 2]

Escola de Palo Alto: Trátase dun grupo de investigadores norteamericanos  procedentes da antropoloxía, a lingüística, as matemáticas, a sociología ou a psiquiatría, os cales destacaron por considerar a comunicación como unha interacción social, máis que en función dos seus contidos. As súas premisas fundamentais, resúmense na comunicación entendida como un proceso de interacción e de relación, comprender que todo o comportamento humano ten un valor comunicativo e entender o contexto como unha das claves no proceso relacional.  [Páx. 1 e 2]

Etnometodoloxía: Pódese definir como o estudo das maneiras nas que se organiza o coñecemento que os individuos teñen, dos cursos de acción normais, dos seus asuntos habituais, dos escenarios acostumados. A vida cotiá é, por tanto, a materia prima deste enfoque metodolóxico. A EM céntrase en estudar os métodos ou estratexias empregadas polas persoas para construirán e dar significado ás súas prácticas sociais cotiás. [Páx. 1] 


A COMUNICACIÓN COMUNITARIA

Comunicación comunitaria (ComCom): é unha comunicación básica orientada como dispositivo para xerar, manter e mudar acordos, controis e marcos normativos, é dicir, os dereitos e obrigas das persoas; e  para articular recursos e accións que sustenten a existencia e a socialidade desas persoas, que recoñecemos como Comunidade pola súa orixe, a súa adscrición ou o seu interese en común. Polo tanto, hoxe en día, ComCom é un campo de tensións onde converxen unha grande diversidade de intereses, formas de organización social e humana, imaxinarios, propostas e prácticas de control ou de mobilización, modelos e modalidades, espazos simbólicos, discursos e retóricas, identidades, pertenzas e permanencias,…  que se relacionan e se diferencian para a construción e para a participación e a transformación da vida en común. [Páx. 1]

Comunidade: significa aquilo no que se participa xuntos. A “comunidade” retén o seu poder nos símbolos e aspiracións. O concepto suxire a realización de relacións, no sentido de familiaridade, do que é a lealdade continua e a contribución ao grupo. Enlazado a isto está a comunalidade, que é modo de vida e de réxime político de diversos grupos humanos (o estudo de Esteva realizouse na observación activa sobre indíxenas na Oaxaca e en Chiapas, México) que recuperan a súa condición comunitaria, en tanto que non foron ou se resisten a seren “individuados” (é dicir,  separados da comunidade para seren orientados como “mercancía” ou “potenciais consumidores pasivos”). Por outra banda atópanse os Commons que poden entenderse como parte da comunidade, en tanto que rexenera ás comunidades a partir de experiencias e tradicións, alonxándose de estruturas como o Estado e o mercado para construír unha relación entre persoas e comunidades.  [Páx. 1, 8 e 10]

Comunitarismo: corrente filosófica que xorde en oposición a determinados aspectos do individualismo e en defensa de fenómenos como a sociedade civil. O comunitarismo, sobre todo o Latinoamericano, fundamenta que a comunicación é un ben común social e, xa que logo, tamén comunitario e liberador, ao mesmo tempo que defensa do que se considera propio.  [Páx. 9]

Comunidade de interese: definida ocasionalmente por lei, pero é xeralmente considerada como un grupo de individuos unidos por intereses ou valores comúns. Estes intereses comúns poden ser o resultado dunha historia ou cultura común, orixe étnica común, ou outros vínculos que crean unha comunidade de electores con intereses distintos. Aínda que o perímetro dunha comunidade de interese pode corresponder a límites administrativos, isto non sempre é o caso.  [Páx. 8] 

Comunicación popular: instrumento dun proceso educativo transformador feito co pobo. Ten unha forte ancoraxe nos movementos populares que xorden nas décadas dos setenta e oitenta do século pasado. E polo tanto, é a expresión das loitas populares para acadar mellores condicións de vida. Na comunicación popular é necesario ir mudando o modelo de comunicación emisor-receptor: todos deben ser emisores- receptores;  é preciso construír unha comunicación grupal e comunitaria.  [Páx. 2]

Comunicación alternativa (ComA): é un intento de comunicación máis involucrada cos procesos e discursos de transformación social profunda. Algunhas características da ComA poden ser: marxinalidade, contrainformación, oposición, participación, horizontalidade, resistencia, esfera pública alternativa (ou cívica), contrahexemonía, cultura popular e transformaciónn social democrática… Propón, pois, un discurso alternativo, á marxe do sistema e normas imperantes.  [Páx. 4 e 5]

Medios comunitarios: son un recurso en man da comunidade para participar dunha experiencia comunicativa ou mediática, lugares de encontro social sobre todo para o Terceiro Sector. Non son un servizo á comunidade, senón que é a comunidade propia quen articula un dispositivo de comunicación que se basea nunhas normas de acceso consensuadas asembleariamente. Ademais, por contaminación do alternativo responden maioritariamente a criterios contrahexemónicos, confrontados ao sistema de medios dominantes. Por contaminación do popular, responden a unhas características determinadas de identidade,  de pertenza e tamén de formas e técnicas específicas dunha cultura particular, aglutinadora, que se quere reproducir (e de aí o seu carácter educativo e socializador). Así mesmo, os medios comunitarios veñen caracterizados pola súa diversidade, atenta ás características propias de cada comunidade; oriéntanse cara a uns intereses da comunidade ben definidos e mobilízanse para acadalos; e son sen ánimo de lucro. Proporcionan novas linguaxes e a transformación das tecnoloxías apropiadas (xestión compartida) e amplifican o dereito a comunicar e outros dereitos e deberes da comunidade. Por último, cómpre sinalar que converxen no lugar distintas e diferentes organizacións e actividades, con contidos plurais, fornecendo o diálogo dentro delas e as accións solidarias conxuntas, facendo tecido social. [Páx 6]


AS REDES SOCIAIS HUMANAS


Rede: conxunto de persoas relacionadas cunha determinada actividade. Tamén pode entenderse como conxunto de relacións representadas por liñas ou lazos, entre unha serie definida de elementos que nos permiten a análise dun fenómeno (Molina, 1951). Ou como estrutura sistémica e dinámica que involucra a un conxunto de persoas e obxectos organizados para un determinado obxectivo, que se enlazan mediante unha serie de regras e procedementos. Permiten o intercambio de información a través de diversas canles e a súa representación gráfica proporciona unha visualización de cómo se articulan ou relacionan os seus elementos, nomeados coma vértices ou actores sociais. [Páx 1]

Redes sociais: conxunto definido de actores – individuos, grupos, organizacións, comunidades, sociedades globais, etc… que están vinculadas unhas ás outras a través dun conxunto de relacións sociais (Carlos Lozares, 1995). Tamén poden verse como unha metodoloxía para a acción (Elina Nora Dabas, 1993). [Páx. 1]


Teoría de grafos: nace a partir do problema matemático das sete pontes de Könisgberg. Na súa visualización distinguíase por tres elementos: a figura (grafo), os vértices (puntos) e as liñas (aristas). Esta teoría orixinal foi recuperada nos anos 30 do pasado século (Jacob Leví Moreno) para construir os seus sociogramas , que deron lugar á sociometría. Desde a Teoría de Grafos, a rede social é unha estrutura que pode representarse en formas topolóxicas diferentes, e na que os nós representan a individuos ou actores sociais, na que as súas accións son representadas mediante liñas ou aristas. Hai dúas visións da rede social desde estas Teorías: a) a visión atomista, descontextualizada e atributiva, e b) a visión relacional ou reticular, estruturalista. Nesta segunda visión o actor é considerado a partires da relación con outros integrantes da rede nun contexto determinado. [Páx. 1, 2 e 3]

Sociogramas: análises e modelizacións de redes sociais, proporcionan conceptos e teoremas para argumentar moitos indicadores que se empregar para a resolución de problemas de relación social. [Páx. 2]

CONCEPTOS DE APLICACIÓN AO TRABALLO

CIDADE, COMUNIDADES E DESENVOLVEMENTO

MEDIOS E COMUNIDADES ALTERNATIVOS (S3D):

Medios hexemónicos: os medios de comunicación teñen como función informar aos cidadáns do que sucede no seu país e no mundo. “Baixo a premisa de que en materia de comunicación a mellor lei é a que non existe, os medios hexemónicos sosteñen que a autorregulación é o mecanismo idóneo para preservar a liberdade de expresión e que o verdadeiro control está nas mans dos lectores, ouvintes e televidentes que en calquera momento poden decidir seguir ou non con calquera medio ou programa. É dicir, todo se resolve no mercado. Sen embargo, nin a comunicación nin a información poden ser consideradas como como meras mercancías pois son bens esenciais e relevantes para o convivir dunha sociedade democrática. E precisamente por iso merecen protección do ordenamento xurídico”. Os medios hexemónicos vetan calquera posición que atente contra os seus privilexios.

Serrano, Pascual. (2016). Medios democráticos: una revolución pendiente en la comunicación. Recuperado de https://books.google.es/books?hl=es&lr=&id=XslEDAAAQBAJ&oi=fnd&pg=PT5&dq=Medios+democr%C3%A1ticos:+una+revoluci%C3%B3n+pendiente+en+la+comunicaci%C3%B3n++-+Pascual+Serrano+&ots=jcl6G4Qqmw&sig=joaAGlAnYnPMNCB8yXNFAT8XVDQ#v=onepage&q&f=false

Comunidade: todo aquilo no que participamos xuntos. As comunidades son creadas e recreadas por un sistema de comunicación comunitaria. Unha das principais características dunha comunidade humana é o intercambio de información e significados no proceso de “definir, crear e manter una identidade e uns intereses de grupo para sobrevivir nun espazo xeográfico e/ou cultural especificable”.

Sala Valdés, Cristina. (2017). Comunicación comunitaria y medios ciudadanos: la voz desde dentro de las comunidades [archivo PDF]. Recuperado de  http://janusonline.pt/images/anuario2017/2.3.7_CristinaVald%C3%A9s_Comunicaci%C3%B3nComunitaria.pdf

Alternativa, comunicación: O termo “medio alternativo”  implica una relación reactiva  fronte aos medios dominantes e, polo tanto, a correspondente aceptación dun estatus menor. Estes medios crean una comunicación involucrada cos procesos e discursos de transformación social profunda.

Rodríguez, Clemencia. (2010) De medios alternativos a medios ciudadanos: trayectoria teórica de un término. https://aprendeenlinea.udea.edu.co/revistas/index.php/folios/article/view/6416/5898

Difusión: a difusión varía de acordo coas posibilidades económicas da xente e as comunidades. A primeira etapa da difusión é o coñecemento; pero na segunda é onde aparece o realmente importante que son os contactos persoais. Hoxe en día, Internet e os medios móbiles simultaneamente aceleran e diferencian esta difusión da información mediante prácticas informativas multimediáticas. A difusión dos medios persoais permite que os fluxos da comunicación atravesen fronteiras situacionais, e permite ás persoas novos graos de liberdade nas eleccións de modo que controlan as súas relación cos demais e as esixencias e oportunidades que xorden dos variados contextos da vida cotidiá.

Bruhn Jensen, Klaus. (2016) La comunicación y los medios: Metodologías de investigación cualitativa y cuantitativa. Recuperado de https://books.google.es/books?id=6nb_DAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false

Medios comunitarios: defínense a partir de quen os producen (é dicir, organizacións comunitarias, colectivos de base, etc.) ou do tipo de licencia de difusión que o estado lles outorga (como pode ser a licencia de transmisión comunitaria). Son un recurso en man da comunidade para participar dunha experiencia comunicativa ou mediática, lugares de encontro social. A súa vez, o termo “medios alternativos” define os medios en tanto o que non son (alternativos fronte a dominantes) polo que responden a criterios contrahexemónicos. Son medios moi diversos caracterizados por cada comunidade á que correspóndense. Polo tanto, o concepto de medios comunitarios transcende o sentido instrumental e tecnolóxico do termo. Implica recuperar o protagonismo da comunidade no proceso comunicativo que inclúe a elaboración comunitaria dos contidos e converterse en xestores do propio medio.

Sala Valdés, Cristina. (2017). Comunicación comunitaria y medios ciudadanos: la voz desde dentro de las comunidades [archivo PDF]. Recuperado de  http://janusonline.pt/images/anuario2017/2.3.7_CristinaVald%C3%A9s_Comunicaci%C3%B3nComunitaria.pdf

MOBILIDADE (S1C):

Servizo Público. Podemos entender servizo público como o medio mediante o cal a Administración satisfai as necesidades e intereses da cidadanía que por natureza veñen preestablecidos (1994, Garrido Falla, El concepto de servicio público en derecho español).

Accesibilidade. Segundo Julio Frenk, podemos comprender o termo da seguinte maneira «noción do grao de axuste entre as características correspondentes da poboación, no proceso de busca e obtención de servizos. A accesibilidade pode entenderse como a relación funcional entre resistencia e poder de utilización, relación que reflicte o grao de axuste entre os recursos e a poboación» (1985, El concepto y la medición de accesibilidad).

Desprazamento. «Os desprazamentos pódense considerar como toda progresión dun punto a outro do espazo, empregando como medio o movemento corporal total ou parcial» (1984, Sánchez Bañuelos, Bases para una didáctica de la educación física y el deporte).

Necesidade. O autor P. Spicker propón unha definición moi sinxela deste concepto. En resumidas contas, a necesidade é a carencia dun determinado ben ou servizo (2009, Definiciones de pobreza: doce grupos de significados).

Circulación. En termos de mobilidade a circulación pódese entender como o tránsito polas vías públicas. Neste caso estámonos a referir máis concretamente ó tránsito de vehículos. Este concepto é o que determina o día a día nas cidades, xa que unha mala xestión pode xerar fenómenos como os coñecidos atascos (2018, Definicion.de, Circulación).

Transporte. Arbesú Iglesias: «Hoxe en día, pode entenderse o transporte como a “ciencia” que estuda como os obxectos, suxeitos e a información poden superar o tempo e a distancia de forma eficiente. Deste modo, ademais do deseño, construción e explotación das infraestruturas do transporte, os temas a abordar por esta “ciencia” inclúen a planificación das infraestruturas e dos servizos de transporte, a organización das empresas de transporte, a previsión da demanda, o deseño e estrutura do guiado, aspectos relacionados co rendemento óptimo das flotas, a evaluación económica, o análise do fluxo de tráfico e o seu control, etc.» (2003, Posible nuevo escenario competitivo del Ferrocarril de Alta Velocidad: las compañías aéreas de bajo coste).

MATERIAL BIBLIOGRÁFICO EMPLEADO: 

Arbesú Iglesias, A. Posible nuevo escenario competitivo del Ferrocarril de Alta Velocidad: las compañías aéreas de bajo coste. 2003. Recuperado de: https://upcommons.upc.edu/bitstream/handle/2099.1/6369/05.pdf?sequence=6&isAllowed=y

Bañuelos, Sánchez. Bases para una didáctica de la educación física y el deporte. Universidad de Valencia, 1984.

Definición.de. Circulación. 2018. Recuperado de: https://definicion.de/circulacion/

Frenk, J. El concepto y la medición de accesibilidad. 1985. Recuperado de: http://saludpublica.mx/index.php/spm/article/view/422/411

Garrido Falla, F. El concepto de servicio público en derecho español. 1994. Recuperado de: dialnet.unirioja.es

Spicker, P. Definiciones de pobreza: doce grupos de significados. 2009. Recuperado de: biblioteca.clacso.edu.ar

SEGURIDADE VIARIA ( S2A):

Cidade inclusiva: Unha cidade é un espazo físico que se reviste de significados converténdose nun espazo cultural no que se fundamentan as relacións humanas, como indicaba Jorge Cela. Para que un cidadán viva nunha cidade inclusiva debe posuír o Dereito a Cidade definido por David Harvey no seu libro Ciudades Rebeldes: Del derecho a la ciudad a la revolución urbana. Este enténdese como o dereito activo a facer unha cidade que se adecúe aos nosos desexos e necesidades e cambiar aquelo que non sexa do noso agrado.

Educación viaria: Educación viaria é “a aprendizaxe de coñecementos, formación de hábitos e actitudes en relación coas regras, normas e sinais que regulan a circulación de vehículos e persoas para dar respostas adecuadas nas distintas situacións do tránsito”. (Instituto Nacional de Transporte Terrestre, 2013, p. 36) É necesario unha sociedade formada en hábitos e actitudes para lograr minimizar sinistros e erros humanos tanto como condutores como peóns.

Mobilidade sostible: Estase intentando lograr unha sociedade sostible e polo tanto reducir os residuos que producimos, isto aplicado á mobilidade tradúcese en intentar reducir a produción de carbono e a reducir o consumo enerxético. A mobilidade sostible comprende unha serie de accións co fin de (garantir que os sistemas de transporte respondan ás necesidade económicas, sociais e medioambientais, reducindo as repercusións negativas (Estratexia española de mobilidade sostible, 2009, p. 5).

Seguridade viaria: Entendemos por seguridade viaria “a disciplina que estuda e aplica as accións e mecanismos tendentes a garantir o bo funcionamento da circulación na vía pública, previndo os accidentes de tránsito”. (Ministerio de Obras Públicas e Transportes, 2001, p. 5). Dito doutra forma, preténdese previr posibles sinistros. Este concepto é clave para a noso traballo xa que o fundamentamos en gran medida en base ao mesmo.

No Glosario de termos educación e seguridade viaria entenden a seguridade viaria xa non só como a disciplina da que falabamos antes, senón tamén como “a rama da seguridade que ten por obxectivo fundamental mellorar a participación do ser humano no sistema viario, tendo en conta, en todo momento, o conxunto de accións coordinadas na prevención de accidentes viarios realizados por a organismos públicos e institucións privadas” (Instituto Nacional de Transporte Terrestre, 2013, p. 81). Como sociedade debemos ter as ferramentas para ser quen de previr e evitar posibles accidentes, estas ferramentas pasan dende normas a accións ou comportamentos.

Sinistro: Segundo o Código deontolóxico para os medios de comunicación (Stop Accidentes, 2008, p. 5) sinistro enténdese polos “feitos provocados polos condutores cunha conduta contraria a Lei e ás normas de tráfico”. Avógase polo uso da palabra sinistro en lugar de accidente nos casos anteriormente mencionados, limitando así empregar a o termo “accidente” só nese casos nos que non hai unha culpabilidade ou erro humano.

Violencia viaria: O termo violencia viaria estase a introducir no vocabulario para describir sinistros. Preténdese así que os sinistros “que foron provocados por condutas ilegais ou contrarias ás normas de tráfico na estrada exceso de velocidade, conducir en estado de embriaguez…” co fin de outorgar responsabilidade aos actos que causan mortos e feridos, como sinala o Código deontolóxico para os medios de comunicación (Stop Accidentes, 2008, p. 9).

Bibliografía:

CELA, J. y PEDRAZUELA. I, (2002), Clasificación de las organizaciones de la sociedad civil (OSC) en la República Dominicana: descrición de sus características. República Dominicana: Instituto Tecnológico de Santo Domingo

CIUDAD INCLUSIVA. (2018). ¿Ciudad inclusiva? Recuperado de http://ciudadinclusiva.org/ciudad-inclusiva/

HARVEY, D. (2013), Ciudades Rebeldes: Del derecho a la ciudad a la revolución urbana. Madrid: Akal

INTT. (2013). Glosario de términos educación y seguridad vial. Instituto Nacional de Transporte Terrestre. Recuperado de http://www.intt.gob.ve/repositorio/biblioteca/educacion_y_seguridad_vial/glosario%20de%20terminos%202013.pdf

MINISTERIO DE FOMENTO. (2018). Estrategia española de movilidad sostenible. Ministerio de Fomento. Recuperado de http://www.fomento.es/NR/rdonlyres/149186F7-0EDB-4991-93DD-CFB76DD85CD1/46435/EstrategiaMovilidadSostenible.pdf

STOP ACCIDENTES. (2008, 3 de junio). Código deontológico para los Medios de Comunicación. STOP Accidentes. Recuperado de https://stopaccidentes.org/uploads/REIVINDICACIONES/codigo_deontologico.pdf

TURISMO (S2C):

-Turismo: Actividad o hecho de viajar por placer. (RAE)

-Turismo Sostenible: El turismo que tiene plenamente en cuenta las repercusiones actuales y futuras, económicas, sociales y medioambientales para satisfacer las necesidades de los visitantes, de la industria, del entorno y de las comunidades anfitrionas. (Organización Mundial del Turismo)

-Modelo Turístico: Clases de actividad existentes. Estos modelos son la suma de los negocios y elementos turísticos, en cierto modo se puede decir que un modelo turístico es lo que ofrece en su conjunto un destino turístico al turista. (oferta y demanda). (Turismo y Empresa Blogspot; 2010)

-Excursionistas: Es aquella persona que visita un destino pero no pernocta en él. (Visiones del Turismo; 2014)

-Acción Universitaria: Organización estudiantil de carácter sindical, democrático, amplio, abierto y asamblear. (Acción Universitaria)

Bibliografía do tema:
Acción Universitaria. Febrero, 11, 2018. Sitio Web: http://accionuniversitaria.es

Organización Mundial del Turismo. Definición | Sustainible Development of Tourism. Febrero, 11, 2018. Sitio Web: http://sdt.unwto.org/es/content/definicion

RAE. (2014). DLE: Turismo – Diccionario de la lengua española – edición del tricentenario. Febrero, 11, 2018, de RAE Sitio web: http://dle.rae.es/?id=axaWB7V

Turismo y Empresa Blogspot (2010). Turismo y Empresa: Los modelos turísticos. Febrero, 11, 2018. Sitio web: http://turismoyempresa.blogspot.com.es/2010/08/los-modelos-turisticos.html

Visiones del Turismo (2014). Reflexiones sobre la definición de excursionista – Visiones del Turismo. Febrero, 22, 2018. Sitio Web:  http://www.visionesdelturismo.es/excursionista/

RECURSOS HÍDRICOS (S2D): 

-Contaminación: a contaminación é a acción e efecto de contaminar ou contaminarse, entendendo contaminar como a acción de transmitir a [algo ou alguén] xermes ou substancias prexudiciais e perigosas (Real Academia Galega). Concretando máis, podemos engadir que “se denomina contaminación ambiental á presenza no ambiente de calquer axente (físico, químico ou biolóxico) ou ben dunha combinación de varios axentes en lugares, formas e concentracións tales que sexan ou poidan ser nocivos para a saúde, a seguridade ou para o benestar da poboación” (Aguilar, 2006).

La OMS (organización mundial de salud) (citado en Saúl Herranz Martín, p.3) define a contaminación do auga como: “Contaminación es la introducción en el medio acuático, por el hombre, de forma directa o indirecta, de sustancias o energías, que pueden causar riesgos en la salud humana, deterioro de recursos vivos y sistemas ecológicos, daños en sus estructuras, reducción en las posibilidades de usos recreativos o en general interferencias en el uso legítimo del ambiente.”

-Río: un río é un curso natural e permanente de auga doce, que flúe por un leito e que desemboca no mar, nun lago ou noutro río (Real Academia Galega).

-Depuradora: segundo o Ministerio de Medio Ambiente de España as estacións depuradoras de Augas Residuais (EDAR) son as instalacións nas que as augas residuais, unha vez recollidas, son sometidas a unha serie de tratamentos e procesos de modo que se produza unha mellora na calidade das mesma que permita alcanzar os valores límite de emisión do vertido, tendo en conta as normas de calidade ambiental determinadas para o medio receptor.

-Medio ambiente: o termo “medio ambiente” refierese a diversos factores e procesos biolóxicos,  ecolóxicos, físicos e paisaxísticos que, ademais de ter a súa propia dinámica natural, se entrelazan coas condutas do home. Estas interaccións poden ser de tipo económico, político, social, cultural ou co entorno, e  hoxe en día son de gran interese para os gobernos, as empresas, os individuos, os grupos sociais e para la comunidade internacional (Quadri De la Torre, 2006) .

-Auga: a auga é o líquido do que están compostos os mares, lagos e ríos, incoloro en pequenas cantidades, inodoro e insípido. Segundo a Organización Mundial da Saúde a auga é esencial para a vida. A cantidade de auga doce que existe na terra é limitada, e a súa calidade está sometida a presión constante (Real Academia Galega).

-Sociedade: segundo Aristóteles a sociedade é un conxunto de persoas que comparten fins, comportamentos e cultura, que se relacionan, cooperan e interactúan entre eles para formar un grupo.

Referencias bibliográficas

Auga (s. f.) En Real Academia Galega. Recuperado de: https://academia.gal/dicionario/-/termo/auga

Aguirre, N. (2014). Contaminación Ambiental. (Universidad Espíritu Santo) Recuperado de: http://www.academia.edu/10160856/Contaminaci%C3%B3n_Ambiental_Autor_Nicole_Aguirre_Docente_Washington_Caraguay_Ecuador

Contaminación (s.f.). En Real Academia Galega. Recuperado de. https://academia.gal/dicionario/-/termo/busca/contaminaci%C3%B3n

Herranz, S. (2015) Estación Depuradora de Aguas Residuales de Ávila. Recuperado de: http://facultadbiologia.usal.es/documentos/practicasempr/MemoriasPracEmpresas/AqualiaAvila06_SaulHerranz.pdf

Ministerio de Agricultura y Pesca, Alimentación y Medio Ambiente. Manual para la gestión de los vertidos residuales. Recuperado de: http://www.mapama.gob.es/es/agua/temas/concesiones-y-autorizaciones/Manual_para_la_gestion_de_vertidos_tcm7-28966.pdf

Organización Mundial de la Salud. ONS Agua. Recuperado de: http://www.who.int/topics/water/es/

Parreño, M. (2013, septiembre). Definiciones de sociedad. Universidad Nacional de Chimborazo. Recuperado de: https://es.slideshare.net/pyterstona/definiciones-de-sociedad

MEDIATIZACIÓNS, ESTIGMAS E RELACIÓNS HUMANAS

LGTB (S2B):

– Cisxénero: Termo que designa a aquela persoa na que o seu sexo de nacemento encaixa exactamente coa súa identidade sexual. Fonte: RAINBOW. Glosario de términos LGTB. Guía de estudio RAINBOW – Juego de herramientas pedagógicas. Rainbow Project. Recuperado de http://www.rainbowproject.eu/material/es/glossary.htm  [Consulta: 7 marzo 2018]

-Heteronormatividade: Norma social que parte de que todo o mundo é heterosexual, branco, non-discapacitado, xoven, de clase media, varón e cristián. As demás persoas son diferentes e se presentan como un “problema”. Fonte: RAINBOW. Glosario de términos LGTB. Guía de estudio RAINBOW – Juego de herramientas pedagógicas. Rainbow Project. Recuperado de http://www.rainbowproject.eu/material/es/glossary.htm  [Consulta: 7 marzo 2018]

-LGTBI: Son as siglas que designan colectivamente a: lesbianas, gays,  bisexuais e as persoas transxénero e intersexuais. O seu uso moderno intenta enfatizar a diversidade das culturas baseadas na sexualidade e a identidade de xénero, e pódese aplicar para referirse a alguén que non é heterosexual, en lugar de aplicalo exclusivamente a persoas que se definen como homosexuais , bisexuais ou trans. Unha variante popular engade a letra Q de queer (ex, “LGTBQ”) para aqueles que non estean específicamente representados por LGBT, como os pansexuais, intersexuais etc. En palabras do noso círculo, LGTBI é “un colectivo que engloba a personas con un tipo de sexualidade ou orientación diferente á cisheteronorma”. Fonte: JIMDO.COM (2018). L.G.T.B.I. Diccionario gay. Arcoíris-lgtbi.jimndo.com Recuperado de https://arcoiris-lgbti.jimdo.com/diccionario-gay/l-g-b-t-i/ [Consulta: 18 febreiro 2018]

-Visibilidade: Na súa concepción sociolóxica, esta palabra alude a aqueles grupos minoritarios e excluídos pola sociedade, como o colectivo trans, para que se mostren e participen nela de forma que sexan coñecidos como persoas diferentes pero idénticas en dereitos, respeto e dignidade. Neste caso, é moi importante a labor dos medios como canle para darlles voz e as asociacións que loitan pola visibilización dos colectivos discriminados. O noso círculo o define como: “Suxeito discriminado que se comeza a ver dunha maneira máis normativa e integrada”. Fonte: DECONCEPTOS.COM (2018). Concepto de visibilidad. deconceptos.com Recuperado de https://deconceptos.com/general/visibilidad [Consulta: 18 febreiro 2018]

-Representatividade. Capacidade de actuar en nome dunha persoa, dunha institución ou de un colectivo. No caso do colectivo LGTBI esta faise a través de distintas asociacións que falan no nome de todas as persoas que buscan a defensa dos dereitos das persoas con sexualidades diversas.  Fonte: OXFOR DICTIONARIES. Definición de representatividad. Oxford Dictionaries.  Recuperado de https://es.oxforddictionaries.com/definicion/representatividad [Consulta: 18 febreiro 2018]

 

-Queer: Termo alternativo a LGBTI+. Tamén se utilizou con propósitos despectivos, e por ese motivo, non gusta a algúns gays e lesbianas. Moitas persoas LGBTI+ utilízano como un modo de autoafirmarse. Describe tamén toda unha corrente de pensamento que se expresa á súa vez nun movemento ou corrente social (con presenza especialmente en EEUU a partir dos anos 80 e 90) que busca potenciar a diferenza humana en sentido amplo e fuxe das identidades fixas ou estáticas, avogando pola versatilidade e variedade das potencialidades humanas. Fonte: RAINBOW. Glosario de términos LGTB. Guía de estudio RAINBOW – Juego de herramientas pedagógicas. Rainbow Project. Recuperado de http://www.rainbowproject.eu/material/es/glossary.htm  [Consulta: 7 marzo 2018]

-FTM: Siglas en inglés de Female-to-male transexxual. É dicir, transexual de muller a home. Fonte: RAINBOW. Glosario de términos LGTB. Guía de estudio RAINBOW – Juego de herramientas pedagógicas. Rainbow Project. Recuperado de http://www.rainbowproject.eu/material/es/glossary.htm  [Consulta: 7 marzo 2018]

SAÚDE MENTAL (S1D):

Saúde mental: estado de benestar no cal o individuo é consciente das súas propias capacidades, pode afrontar as tensións normais da vida, pode traballar de forma produtiva e frutífera e é capaz de facer unha contribución á súa comunidade. (Organización Mundial de la Salud (2013, decembro). Salud mental: un estado de bienestar. Recuperado de http://www.who.int/features/factfiles/mental_health/es/) 

Trastorno mental: alteración de tipo emocional, cognitivo e/ou do comportamento no que quedan afectados procesos psicolóxicos básicos como a emoción, a motivación, a cognición, a conciencia, a conduta, a percepción, a aprendizaxe e a linguaxe, o cal dificulta á persoa a súa adaptación ao entorno cultural e social no que vive e crea algunha forma de malestar subxectivo. (FEAFES Galicia (s.f.). Qué es. Recuperado de http://feafesgalicia.org/ES/content/que-es-la-salud-mental)

Estigma: situación do individuo inhabilitado para unha plena aceptación social. (Goffman, E. (1963). Estigma: la identidad deteriorada. Buenos Aires: Amorrortu. P. 7)

Prexuízo: actitude hostil ou previda cara a unha persoa que pertence a un grupo simplemente porque pertence a ese grupo, supoñéndose polo tanto que posúe as cualidades obxectábeis atribuídas ao grupo. (Allport, G. W. (1971). La naturaleza del prejuicio. Buenos Aires: Editorial Universitaria de Buenos Aires. P. 22)

Discriminación: comportamento negativo en contra dos membros dun grupo que é obxecto dunha imaxe negativa. (Prevert, A., Navarro Carrascal, O. & Bogalska-Martin, E. (2012). La discriminación social desde una perspectiva psicosociológica. Revista de Psicología Universidad de Antioquía. Recuperado de http://pepsic.bvsalud.org/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2145-48922012000100002

 

LÍMITES Á ACCESIBILIDADE FÍSICA E COGNITIVA (S3B):

– Accesibilidade universal: característica dos entornos, procesos, produtos e servizos, obxectos e ferramentas que permiten a fácil comprensión e utilidade para todas as persoas en condicións de seguridade e comodidade. «El concepto de accesibilidad ha evolucionado en paralelo a los avances en la integración de las personas con discapacidad. Si estas eran percibidas como un colectivo que requería protección y un entorno diferenciado (enfoque denominado «modelo médico»), ahora se tiende a su integración sin discriminación y normalizada (enfoque de «modelo social» y principio de «igualdad de oportunidades»). Por otra parte, en la actualidad también se está reconociendo la implicación que la accesibilidad tiene para la calidad de vida de todas las personas a través de un diseño de mayor calidad y orientado hacia la diversidad de usuarios». (Alonso, Fernando; 2007).

Autonomía: dereito das persoas a vivir e tomar decisións libremente así como  coñecer e exercer o resto dos seus dereitos na orde de desenvolverse na sociedade. «Existe cierta necesidad de dar un paso más y crear contextos en los que se trabajara la autonomía en relación a los derechos, especialmente basándose en la reflexión y visión crítica teniendo como base los derechos expresados en la Convención sobre los derechos de las personas con discapacidad.» (Sancho, Inmaculada e Tello, Rocío; s.f.)

Barreiras arquitectónicas: aqueles obstáculos físicos que impiden a determinadas persoas chegar ou acceder a un espazo urbano, e por tanto, a posibilidade de comunicación e integración destas persoas. «Podemos definir las barreras arquitectónicas como todos aquellos obstáculos físicos que limitan la libertad de movimientos de las personas […] Hay varias clases de barreras arquitectónicas: urbanísticas, en el transporte y en la edificación» (Alfonso, Belén; 2010).

Discriminación: distinción no trato ás persoas por motivos arbitrarios. Prodúcese cando hai unha actitud adversa cara unha característica diferente, particular ou específica. «Actividades que niegan a los miembros de un grupo determinado recursos o recompensas que otros pueden obtener. La discriminación debe distinguirse del prejuicio, aunque ambos suelen presentarse estrechamente asociados. Puede suceder que individuos que tienen prejuicios contra otros no participen en actividades discriminatorias contra ellos. A la inversa, las personas pueden actuar de forma discriminatoria aunque no tengan prejuicios contra los que son objeto de tal discriminación.» (Giddens, Anthony; 1991).

Lectura fácil: técnica que adapta a información escrita para que esta sexa lida e comprendida polas persoas con discapacidade intelectual, entre outros. É unha ferramenta para facer os textos, as cousas e os espazos accesibles sen necesidade de explicación algunha. «La intención es conseguir una publicación fácil de entender y leer por el mayor número posible de personas. Un documento de fácil lectura puede ser definido, por tanto, como aquél que contiene sólo la información más importante, expresa y presentada de la forma más directa, de modo que su contenido pueda ser comprendido por el mayor número posible de personas». (ILSMH, Asociación Europea; 1998).

Persoas con discapacidade: persoas que pola súa natureza teñen algunha dificultade para actuar e desenvolverse na sociedade. É un termo recollido na lexislación vixente. As asociacións en defensa dos discapacitados rexeitan outras denominacións como ‘‘persoas con capacidades diversas’’ ou ‘‘diversidade funcional’’, xa que estas non aluden claramente ás súas necesidades específicas nin ao que cada ún pode facer no seu entorno para inclui-las. Ademais, o seu uso nos medios de comunicación contribúen á visualización dos problemas das persoas deste colectivo e as dignifica. «Las personas con discapacidad incluyen a aquellas que tengan deficiencias físicas, mentales, intelectuales o sensoriales a largo plazo que, al interactuar con diversas barreras, puedan impedir su participación plena y efectiva en la sociedad, en igualdad de condiciones con las demás.» (Organización das Nacións Unidas, 2006).

Referencias bibliográficas

-Alfonso, Belén (2010) Barreras arquitectónicas y discapacidad. Revista digital para profesionales de la enseñanza. Recuperado de https://www.feandalucia.ccoo.es/docu/p5sd7197.pdf
– Alonso, Fernando (2007). Algo más que suprimir barreras: conceptos y argumentos para una accesibilidad universal. Universidad Autónoma de Barcelona. Recuperado de http://www.trans.uma.es/pdf/Trans_11/T.15-30.FernandoAlonso.pdf
-Giddens, Anthony (1998). Sociología. Recuperado de http://www.perio.unlp.edu.ar/catedras/system/files/anthony_giddens_-_sociologia.pdf
-ILSMH, Asociación Europea (1998). El camino más fácil.
-ONU (2006). Convención de Derechos Humanos para las Personas con Discapacidad. Recuperado de http://www.un.org/esa/socdev/enable/documents/tccconvs.pdf
-Sancho, Inmaculada e Tello, Rocío (s.f.). Potenciación de la autonomía en personas con discapacidad intelectual desde la perspectiva de los derechos humanos. Universidad de Alcalá de Henares. Recuperado de http://www3.uah.es/congresoreps2013/Paneles/panel4/sesion3/isancho@ugr.es/TCPONENCIAPANEL4ENVIADA.pdf

HUMANOS E ANIMAIS (S3C):

Animal: Ser orgánico que vive, siente y se mueve por propio impulso. «By now, there should be enough evidence to convince all but die-hard sceptics that [non-human] animals do really feel pain and pleasure.» («Ya debería ser bastantes pruebas para convencer a todos salvo a los escépticos obstinados de que los animales [no-humanos] de verdad sienten el dolor y el placer.») (Stewart, Noel; 2009).

-Abandono: Acto o consecuencia de abandonar a alguien. Dejar algo o a alguien, desamparado o desprotegido. «Las camadas indeseadas, los problemas de comportamiento o el fin de temporada de caza parecen ser los motivos más corrientes de abandono de perros y gatos» (Fundación Affinity; 2017)

-Maltrato: Trato cruel (de obra o de palabra) que causa sufrimiento y daño a los animales. «Cruelty to animals has been defined in various ways, alternately including or excluding things like acts of omission, unintentional abuse/neglect, and the like. For this people, cruelty to animals is: “socially unacceptable behavior that intentionally causes unnecessary pain, suffering, or distress to and/or death of an animal”. This definition excludes culturally accepted practices (e.g. humane slaughter, animal research, hunting, etc.) and includes both acts of commission and acts of omission, though it only includes those acts when willfully, rather than unintentionally, committed». («La crueldad hacia los animales ha sido definida de varias maneras, alternativamente incluyendo o excluyendo cosas como los actos de omisión, abuso inintencionado/negligencia y cosas por el estilo. Para esta gente, la crueldad hacia los animales es: “un comportamiento socialmente inaceptable que intencionalmente causa dolor innecesario, sufrimiento, angustia y / o muerte de un animal “. Esta definición excluye prácticas culturalmente /socialmente aceptadas (por ejemplo, los mataderos, la investigación en animales, la caza, etc). e incluye tanto actos de comisión o de omisión, a pesar de que los incluye cuando son realizados con esa intención»). (Ascione, Frank R.; 1996)

Veganismo: Actitud consistente en rechazar alimentos o artículos de consumo de origen animal. «Although veganism may represent a matter of diet or lifestule for some, ethical veganism is a profound moral and political commitment to abolition on the individual level and extends not only to matters of food but also to the waerin or using animal products. Ethical veganism is the personal rejection of the commodity status of nonhuman animals, of the notion that animals have only external value, and of the notion that animals have less moral value than do humams. Indeed, ethical veganism is the only position that is consistent with the recognition that for purposes of being treated as a thing, the lives of humans and nonhumasn are morally equivalent. Ethical veganism must be the unequivocal moral baseline of any social and political movement that recognizes that nonhuman animals have inherent or intrinsic moral value and are not resources for human use». («Aunque veganismo puede significar un asunto alimenticio para unos y un estilo de vida para otros; el veganismo ético es un profundo compromiso moral y político dirigido a la abolición a nivel individual, extendible no sólo a asuntos alimenticios, sino también al uso de productos de origen animal. El veganismo ético es el rechazo personal a la condición de bienes que tienen los animales distintos al ser humano y de la noción de que dichos animales sólo tienen valor externo y de la idea de que son menos probos que los humanos. De hecho, el veganismo ético ha de ser la base moral inequívoca de cualquier movimiento social y político que reconoce que los animales distintos a los humanos tienen una honestidad inherente o intrínseca y, por lo tanto, no son recursos para uso humano»). (Francione, Gary y Garner, Robert ; 2010)

Antiespecismo: Movimiento en contra del pensamiento de que los animales son seres inferiores por ser especies diferentes. «We are automatically, without thinking, without question assume that there’s one law for Homo Sapiens and one law for the rest of the animal kingdom. That is speciesism.
Now of course, if you object the speciesism, you are in a sense letting yourself wide open to reductio ad absurdum when people will ask – where will you stop? Should you care for cabbages because there is an evolutionary continuum between us and cabbages if you go sufficiently back? You’d be starved to death, if you are that insistent upon rejecting specisism.
My answer to that is that we should not be any kind of ‘-ist’ of that kind. We have rather a continuum as a sliding scale from Gorillas and Chimpanzees being very close to us and cabbages being very long way away. And there is no way why we should erect a wall at any particular fence. There are some animals who suffer, can think, can reason, can suffer emotions which deserve and must have a greater moral consideration from us than other animal». («Hoy en día vivimos en una sociedad especista. Asumimos de manera automática, sin pensarlo, sin cuestionarlo, que hay un criterio para el homo sapiens y otro criterio diferente para el resto de animales. Eso es el especismo. Ahora bien, si rechazas el especismo estás expuesto a caer en el absurdo cuando alguien te pregunte en dónde pones el límite. ¿Debemos preocuparnos también por los vegetales porque existe una línea de continuidad evolutiva entre nosotros y los vegetales si nos remontamos lo suficientemente lejos? Te morirás de hambre si llegas a esa insistencia en el rechazo hacia el especismo.
Mi respuesta es que no debemos llegar a ese extremo. Gorilas y chimpancés se encuentran más cercanos nosotros en la línea evolutiva. No hay razón para colocar un límite determinado. Hay animales que sufren, pueden pensar, razonar, y padecer emociones, que merecen tener de nosotros una mayor consideración moral que otros animales»). (Dawkins, Richard)

Bibliografía do tema:

-Affinity. (2017). Estudio de abandono & adopción 2017 [Infografía]. Recuperado de la web FundaciónAffinity http://www.fundacion-affinity.org/observatorio/infografia-estudio-de-abandono-y-adopcion-2017

-Ascione, F. R. (1993). Children Who Are Cruel to Animals: A Review of Research and Implications for Developmental Psychopathology. Recuperado de Animal Studies Bibliography (Michigan State University) http://www.animalstudies.msu.edu/ASBibliography/ascione1993.php

-Cedrón, M. (2017, 29 de agosto). Galicia se marca el reto de frenar el alto índice de abandono de mascotas. La Voz de Galicia. Recuperado de https://www.lavozdegalicia.es/noticia/sociedad/2017/08/29/galicia-marca-reto-frenar-alto-indice-abandono-mascotas/0003_201708G29P26993.html

-Coren cría seis millones de pollos al año a campo abierto y sin estrés (2018, 21 de enero). elcorreogallego.es. Recuperado de http://www.elcorreogallego.es/galicia/ecg/coren-cria-seis-millones-pollos-ano-campo-abierto-estres/idEdicion-2018-01-21/idNoticia-1095493/

-L. Ruíz, L. (2016, 27 de septiembre). La otra cara del Camino de Santiago. eldiario.es. Recuperado de http://www.eldiario.es/caballodenietzsche/cara-Camino-Santiago_6_563503681.html

-Para, K. (2017, 3 de junio). Protectoras acusan a la Xunta de convertir en “negocio” el abandono de animales. El País. Recuperado de
https://elpais.com/ccaa/2017/06/03/galicia/1496507825_596857.html

-Rendueles, M. (2018, 24 de enero). Frigoríficos Bandeira mejora un 16,6% sus ventas en un año. elcorreogallego.es. Recuperado de http://www.elcorreogallego.es/area-de-compostela/ecg/frigorificos-bandeira-mejora-un-16-6-sus-ventas-un-ano/idEdicion-2018-01-24/idNoticia-1095895/

-Stewart, N. (2009). Ethics. An introduction to moral philosophy. Recuperado de https://books.google.es/books?hl=es&lr=&id=eGda8itXm1wC&oi=fnd&pg=PR4&dq=Noel+Stewart&ots=JU8

MOBBING (S1A)

Mobbing: “Situación en la que una o más personas ejercen una violencia psicológica extrema, de forma sistemática y durante un tiempo prolongado sobre otra persona/as en el lugar de trabajo con la finalidad de destruir las redes de comunicación de la víctima/as, demoler su reputación y perturbar el ejercicio de sus labores”.

Vítima: toda persoa que , individual ou colectivamente, sufrisen danos, inclusive lesións físicas ou mentais, sufrimento emocional, pérdida financieira, ou menoscabo substancial dos dereitos fundamentais, como consecuencia de accións ou omisións que violen  a lexislación penal vixente nos Estados membros, incluida a que proscribeo abuso de poder.

Educación: instrución recibida a través da acción docente.”El origen etimológico del término educación proviene del verbo latino educere, que extraer de dentro hacia afuera. De modo que, la educación se entiende como el desarrollo de las potencialidades del sujeto basado en la capacidad que tiene para desarrollarse”.

Burnout: “Desde una perspectiva psicosocial, el síndrome de desgaste profesional es un proceso que sufre aquel o aquella que pasa por diversas fases – baja realización personal en el trabajo, agotamiento emocional y despersonalización”.

Resolución de conflitos: conxunto de decisións tomadas polas persoas ou organismos competentes para solventar unha problemática.

Visibilidade: posibilidade ou capacidade de ver. “Con el desarrollo de los medios, la visibilidad de los individuos, sus acciones y acontecimientos, se ha separado del espacio común compartido. La aparición de esta nueva forma de visibilidad mediada ha transformado las relaciones entre visibilidad y poder”.

– Tratamento informativo: método ou procedemento xeral  que seguen os medios de comunicación á ora de interpretar os datos e expoñelos de cara aos lectores/ espectadores. “Trata de contribuir a que exista un exercicio responsable do dereito á información, que respete tanto a lei como os principios deontolóxicos do periodismo”.

Bibliografía:

-El Mundo. (23 de junio de 2017). El Consejo Audiovisual y QSDGlobal editan una guía para el tratamiento informativo de las desapariciones. Elmundo.es. Recuperado de:

– La voz del derecho. Lavozdelderecho.com. Recuperado de: http://www.lavozdelderecho.com/index.php/actualidad-2/corrup-5/item/2822-diccionario-juridico-concepto-de-victima-en-el-derecho-internacional

– Navas, J.L. (2004). La educación como objeto de conocimiento. El concepto de educación. Recuperado de:                                                                          http://www.ugr.es/~fjjrios/pce/media/1-EducacionConcepto.pdf

– Gil Monte, P.R. (2001). El síndrome de quemarse en el trabajo (síndrome de burnout): aproximaciones teóricas para su explicación y recomendaciones para la intervención. Recuperado de:                                                https://www.researchgate.net/profile/Pedro_Gil-Monte/publication/242114408_El_sindrome_de_quemarse_por_el_trabajo_sindrome_de_burnout_aproximaciones_teoricas_para_su_explicacion_y_recomendaciones_para_la_intervencion/links/0deec534528db5d80e000000.pdf

-Alzate, R. (1998). Análisis y resolución de conflictos. Una perspectiva psicológica. Bilbao: Universidad del País Vasco.

-Thompson, J.B. (2005). La nueva visibilidad. Recuperado de: http://www.raco.cat/index.php/papers/article/viewFile/40271/40559

-Uriz, J. L.(02/08/2006). Infocop online. Consejo General de la Psicología de España. Recuperado de:                                                                            http://www.infocop.es/view_article.asp?id=983

http://www.elmundo.es/andalucia/2017/06/23/594d4c78e5fdea9f4b8b4599.html

COMUNICACIÓN, XORNALISMO E ALTERNATIVAS

MULLER E COMUNICACIÓN (S3A)

Comunicación; audiovisual; muller; desigualdade; discriminación; salarios; liderazgo.

-Comunicación: dise do proceso a través do cal un emisor emite unha mensaxe decodificable a un receptor mediante un código ou un conxunto de sinais. Según a RAE, de feito, a comunicación é a transmisión de sinais mediante un código común ao emisor e ao receptor. A día de hoxe, poderíamos dicir que a comunicación non só implica a decodificación da mensaxe por parte do receptor senón tamén a asimilación e utilidade da información.  A importancia da comunicación radica en que a través dela os seres humanos poden compartir información diferente, polo tanto é unha actividade esencial para a vida en sociedade (Aristóteles, 384 a.C – 322 a.C.)

-Audiovisual: Uso dos sentidos da vista e do oído para asimilar contidos didáctico-informativos a través de imaxes e sons. Esas imaxes e sons, a día de hoxe, complementan a información non só completándoa senón verificándoa. Podemos atopar este tipo de contidos non só en medios como a televisión senón tamén online.

O concepto de audiovisual surxe no seno do cinematográfico. Neste contexto, nos inicios do Século XX, surxen tres tipos de discurso sobre a que debe referirse o termo. Os irmáns Lumière pretendían plasmar unha realidade mediatizada; Méliès apostaba pola fantasía; Griffith, consideardo pai do cine moderno, optaba por un formato de relato audiovisual.

A finais dos anos 20 comezase a falar de medios audiovisuais, e será a partir dos anos 50 que a televisión converterase nun medio de comunicación de masas e se acuñe o termo linguaxe audiovisual.

Muller: nos últimos tempos, un dos grandes debates xurdidos foi o da diferencia de xénero. Isto é: que é ser home? Que é ser muller? Emporiso, na sociedade hai quen segue a diferenciar estes dous tipos de persoas principalmente polo sexo (masculino ou feminino), mais tamén hai quen atribúe as diferenzas aos sentimentos da persoa determinada. Por ilo, nós apoiamos este concepto: persoa que se sente identificada co sexo feminino. Dende o punto de vista biolóxico, a muller é aquel ser humano capaz de reproducirse, no proceso de fertilización dun ovulo por medio dos espermatozoides. Así pois a muller contará cunha serie de órganos diferentes aos do home no sistema reprodutor.

Sigmund Freud, na súa obra Sobre la sexualidad femenina (1931), defendía que o concepto de muller era demasiado complexo para ser definido dunha forma universal.

-Desigualdade: oposto á igualdade. Significa a falta de equilibrio entre dous ou máis persoas ou obxectos. A desigualdade fai referencia a un termo negativo, na que se representa a idea dunha falta de equilibrio. Este termo ten relación coa sociedade actual, unha sociedade totalmente dividida en grupos sociais en función dos salarios que reciben. Polo tanto a desigualdade social poderíase definir coma una situación socioeconómica na que un grupo recibe un trato diferente por parte de outro grupo con maior poder social ou adquisitivo. En canto a desigualdade de xénero, a Unesco defínea como o índice de disparidade entre homes e mulleres nos ámbitos político, educativo e laboral e nos marcos lexislativos en materia de equidade de xénero.

Discriminación: Separación, diferenciación, ou exclusión dunha persoa á que se trata coma un ser inferior, privándoa dos dereitos que lle corresponden por características físicas, ideas, pensamentos, relixión, ou pola súa cultura ou orientación sexual. Este menosprezo cara unha persoa afecta na súa dignidade humana. Por discriminación laboral entendemos calqueira distinción, exclusión ou preferencia baseada en motivos de raza, cor, sexo, relixión, opinión política, ascendencia nacional ou orixe social que teña por efecto anular ou alterar a igualdade de oportunidades ou de trato no emprego e na ocupación. [Organización Internacional do Traballo (OIT), Convenio No. 111. Art. 1, Numeral 1, Literal a.]

Salarios: Totalidade das percepcións económicas dos traballadores, en diñeiro ou en especie, pola prestación profesional dos servicios laborais por conta allea, xa retribúan o traballo efectivo, cualquera que sexa a forma de remuneración, ou los periodos de descanso computables como de traballo (Estatuto de Traballadores. Sección 4, Salarios e garantías salariais; Art.26: do salario). Na actualidade, un dos problemas que se está a vivir é a desigualdade salarial sofre a muller en todos os ámbitos profesionais. Un dos principais obxectivos dos salarios é motivar aos traballadores para un bo desenvolvemento do seu traballo, ademais é un método moi poderoso de negociación entre traballadores e empregados, e moi útil para reter aos empregados dentro dunha empresa.

Liderazgo: Segundo a Real Academia Española, é a situación de superioridade na que se atopa unha asociación ou institución, un producto ou un sector económico, dentro do seu ámbito. John Maxwell, autor de Las 21 leyes irrefutables del liderazgo, defende que os líderes excepcionais son os que acadan un rendemento superior nos equipos que dirixen.

Materiais en rede, referencias e bibliografía

Definición de comunicación.

LASWELL, Harold: Estructura y función de la comunicación de masas, 1948. Recuperado de: https://www.comunicologos.com/teorias/modelo-de-lasswell/

Definición de muller:

FREUD, Sigmund: Sobre la sexualidad femenina, 1931. Recuperado de:

http://nucep.com/wp-content/uploads/2013/01/Sexualidad-femenina-1931-Alexandra-Reznakdoc.pdf

Definición de desigualdade de xénero:

UNESCO: Igualdad de género. Recuperado de:

https://es.unesco.org/creativity/sites/creativity/files/digital-library/cdis/Iguldad%20de%20genero.pdf

Definición de discriminación laboral:

Organización Internacional do Traballo (OIT), Convenio No. 111. Art. 1, Numeral 1, Literal a. Recuperado de: https://www.juntadeandalucia.es/institutodelamujer/ugen/modulos/DiscriminacionLaboral/discriminacion_2.html

Definición de salario:

Estatuto de Traballadores. Sección 4, Salarios e garantías salariais; Art.26: do salario. Recuperado de: https://www.estatutodelostrabajadores.com/a26-del-salario/

Definición de liderazgo:

Real Academia Española: http://dle.rae.es/?id=NH60fdB

MAXWELL, John: Las 21 leyes irrefutables del liderazgo, 1998.

 

Advertisements